İdeya çağırışa çevriləndə
Cult Club-u yaratmazdan əvvəl Nazrin Fransa–Azərbaycan Universitetində (UFAZ) dərs deyirdi. 2017-ci ildə Londondan qayıtdıqdan sonra bu, onun təhsil sahəsindəki fəaliyyətinin növbəti təbii mərhələsi oldu.
“Əvvəlcə həyat yoldaşıma və oğluma qayğı göstərərkən yalnız onlayn dərs keçirdim. Amma həmişə hiss edirdim ki, daha çox iş görməliyəm. London məni qapalı klub mədəniyyəti ilə ‘yoluxdurmuşdu’. Hələ UFAZ-da işlədiyim dövrdə klub ideyası üzərində işləməyə başladım. Əvvəl bu, tamamilə ödənişsiz fəaliyyət göstərən sosial layihə idi. Daha sonra MMC yaratdıq və veb-sayt qurduq. Hər şey sosial təşəbbüs kimi başladı. Bu müddətdə sosial sahibkarlıq ideyasına da böyük maraq göstərməyə başladım.”
Londona köçmək onun həyatında taleyüklü hadisə oldu. Məhz orada o, məşhur Soho House kimi qapalı klubların atmosferi ilə tanış oldu.
“Həyat yoldaşım məni ilk dəfə klub mədəniyyəti ilə tanış etmişdi. Mühazirələrə getdiyim zaman dostumun vasitəsilə belə klublardan birinə daxil oldum, rəhbərliklə tanış oldum və aylıq proqram haqqında məlumat aldım. Beləcə, bu cür klublarla tanışlığım başladı. Hətta üzv olmaq üçün motivasiya məktubu da yazmışdım. Lakin sonradan Bakıya qayıtdıq və Cult Baku-nun hekayəsi də məhz bundan sonra başladı.”
Nazrinin sözlərinə görə, klubun adı mədəniyyət haqqında düşüncələrinin nəticəsində yaranıb.
“Mənə elə gəlirdi ki, cəmiyyət olaraq mədəniyyətə kifayət qədər diqqət ayırmırıq. Halbuki hər bir xalq kimi bizim də dünyaya təqdim edə biləcəyimiz çox şey var. Hər insan öz həyat yoluna çıxır. Əgər ağıl və ürək arasında harmoniya varsa, həmin yol insanı doğru istiqamətə aparacaq.”
İstedadsız insan yoxdur, sadəcə özünü tapmayan insanlar var
Nazrin heç bir illüziyaya qapılmamışdı.
“Mən heç vaxt düşünmürdüm ki, Cult birdən-birə məşhur olacaq,” – deyə o bildirir. O anlayırdı ki, kluba tələbat yalnız təqdim olunan təcrübənin və məzmunun keyfiyyəti yüksək olduğu halda yaranacaq.
“Buna görə də komandamızla birlikdə iştirakçıların bizim özümüz üçün də maraqlı olan bir şey əldə etməsi üçün çox çalışırıq. Əks halda gözləntilərlə reallıq üst-üstə düşməyəcək. Nəticədə hər şey təsəvvür etdiyimdən qat-qat yaxşı alındı. Ən vacibi ilk addımı atmaqdır. Məhz bundan sonra yol insanın qarşısında açılır.”
Uğura baxmayaraq, klubun yolu çətinliksiz deyil. Onlardan biri auditoriyanın prioritetlərinin gözlənilməz olmasıdır.
“Məni təəccübləndirən odur ki, bəzi insanlar üçün tədbirin məzmunundan daha çox, orada kimin iştirak edəcəyini və kiminlə şəkil çəkdirə biləcəklərini bilmək vacibdir. Digər tərəfdən, klub tez-tez insanları xoş mənada təəccübləndirir. Bir çoxları bizimlə ilk dəfə qarşılaşır və məhz bu yenilik hissi onu cəlbedici edir. Sorğu anketinə və giriş haqqına verilən reaksiyalar da gözlənilməz olmuşdu. Biz izah edirik ki, bu maneə deyil, keyfiyyətin təminatıdır.”
Nazrin incəsənətdən danışarkən özünü kurator və ya ekspert kimi deyil, incəsənəti daxili dayaq nöqtəsinə çevirmiş bir insan kimi təqdim edir.
“İncəsənət insan istedadının təzahürüdür. İstedadsız insan yoxdur, sadəcə özünü tapmayan insanlar var. Səttar Bəhlulzadənin ‘Bakıda Bahar Səhəri’ əsərinə baxanda anlayıram ki, günüm artıq əvvəlkindən fərqli olacaq. Yaxud Baxın prelüdiyalarını dinləyəndə daxilən nəyinsə hərəkətə gəldiyini hiss edirəm. İnsan incəsənət vasitəsilə özünü yenidən kəşf edə bilər, hətta bu sahə ilə birbaşa əlaqəsi olmasa belə.”
İrs əcdadlarımızın bizə əməli, yaradıcılığı, davranışları və düşüncələri ilə qoyub getdiyi mirasdır
İnsan özünü “neqativ çuxurlardan” necə çıxara bilər?
Nazrinin cavabı həm mənəvi, həm də praktikdir:
“Otuz yaşıma qədər özümə əziyyət çəkməyə icazə verirdim. İndi anlayıram ki, əzab insanın ruhunu əlindən alır. Halbuki ruhun məqsədi bu deyil. Mən dua edirəm, zikr edirəm, yaxınlarımla söhbət edirəm və bu məni yenidən həyata bağlayır. Bəzən sadəcə gəzmək və ya övladınla söhbət etmək belə böyük rahatlıq gətirə bilər. Ramazan ayında oruc tutmaq da təmizlənmənin bir formasıdır, çünki bu zaman ağıl və ürək birlikdə fəaliyyət göstərir.”
Nazrin üçün irs sadəcə tarix deyil, həm də davranış və həyat üçün bir bələdçidir.
“İrs hətta xəttatlıqda, yazı üslubunda da yaşayır. O, əvvəlki nəsillərin buraxdığı izlərin məcmusudur. İrs əcdadlarımızın bizə öz əməyi, yaradıcılığı, davranışları və düşüncələri ilə qoyub getdiyi mirasdır. Əlbəttə, irsi olduğu kimi qorumaq vacibdir. Amma ondan öyrənmək və bu günümüzü yaxşılaşdırmaq üçün nəticələr çıxarmaq da vacibdir. Buna görə də irs həm də necə davranmağı öyrədən bir məktəbdir.”
Nazrin klassik və müasir müəlliflərdən ibarət sevdiyi kitablar haqqında da həvəslə danışır.
“Mark Tvenin ‘Tom Soyerin Macəraları’ əsəri insanın necə davranmalı olduğunu və davranışlarının hansı nəticələrə gətirib çıxara biləcəyini göstərən əsl bələdçidir, xüsusilə də ailədə oğlan uşağı böyüyürsə.
Fransuaza Saqanın yaradıcılığını çox sevirəm. Onun ‘Salam, Kədər’ əsərini oxumağa başlayanda əvvəllər oxuduğum hər şeyi yenidən nəzərdən keçirdim. Ola bilsin ki, bu, gəncliyin romantik dövrü ilə üst-üstə düşmüşdü.
Bundan əlavə, bioqrafiyaları çox sevirəm. Məhəmməd Peyğəmbərin, Stiv Cobsun və Uinston Çörçillin bioqrafiyaları mənə böyük təsir göstərib. Kim düşünərdi ki, Çörçill uzanaraq işləməyi sevirdi və bu üsul onun üçün ofisdə işləməkdən daha səmərəli idi?
Stefan Sveyqin əsərlərini, xüsusilə də ‘Şahmat Novellası’nı çox sevirəm. ‘Tikanlı Quşlar’ romanı isə uzun illər yaddaşımdan silinməyən təsir bağışladı.
Müasir müəlliflər arasında Ekhart Tollenin əsərlərini və onun indiki anın gücü haqqında fikirlərini maraqla oxumuşam.
Məqsud İbrahimbəyov böyük yaradıcı şəxsiyyətdir və ona sonsuz hörmət bəsləyirəm. Əgər Abşeron yarımadasında yaşayan hər kəs onun ‘Ondan yaxşı qardaş yox idi’ kitabını oxusaydı, bəlkə də bəzi köhnəlmiş adət-ənənələr çoxdan tarixə qovuşmuş olardı.”